คลังสื่อ

อัศจรรย์หัตถศิลป์ ถอดรหัสสิ่งทอพื้นถิ่น สู่อัตลักษณ์ของชุดไทย

Sat, 24 Oct 2026 12:45:00 +0700

อัศจรรย์หัตถศิลป์
ถอดรหัสสิ่งทอพื้นถิ่น สู่อัตลักษณ์ของชุดไทย

ความงดงามของชุดไทยไม่ได้เกิดจากผ้าผืนใดผืนหนึ่งเพียงอย่างเดียว หากเกิดจากองค์ความรู้และทักษะการทอที่แตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น โดยเฉพาะเทคนิคสำคัญอย่าง “ขิด จก ยก และมัดหมี่” ซึ่งช่างทอต้องอาศัยทั้งการวางลวดลาย การคำนวณ และความชำนาญในการควบคุมเส้นด้าย เพื่อให้ได้ผืนผ้าที่เหมาะสมกับการนำไปตัดเย็บเป็นเครื่องแต่งกายในรูปแบบต่าง ๆ

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีความโดดเด่นด้านการทอผ้ามัดหมี่ โดยเฉพาะผ้าโฮล ซึ่งช่างต้องมัดและย้อมเส้นไหมก่อนนำไปทอ เพื่อกำหนดตำแหน่งและรูปแบบของลวดลายบนผืนผ้า กระบวนการผลิตผ้ามัดหมี่แต่ละลายต้องอาศัยความแม่นยำตั้งแต่การเตรียมเส้นไหม การมัด การย้อม ไปจนถึงการทอ กรมหม่อนไหมระบุว่า ผ้าโฮลเป็นผ้าไหมมัดหมี่ที่มีกรรมวิธีเฉพาะ และมีรูปแบบย่อยหลายประเภทในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์

ส่วนเทคนิค “จก” พบได้ในหลายพื้นที่ของประเทศไทย เช่น ผ้าตีนจกหาดเสี้ยว จังหวัดสุโขทัย และผ้าตีนจกคูบัว จังหวัดราชบุรี มีลักษณะสำคัญคือการใช้เส้นด้ายพุ่งพิเศษสร้างลวดลายบนผืนผ้า โดยช่างใช้ขนเม่นหรือเครื่องมือเฉพาะตามภูมิปัญญาของแต่ละท้องถิ่นในการสร้างลวดลาย ผ้าตีนจกส่วนใหญ่นำมาใช้ตกแต่งบริเวณเชิงหรือตีนซิ่น ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของเครื่องแต่งกายที่ใช้ในโอกาสพิเศษของหลายท้องถิ่น

อีกหนึ่งเทคนิคสำคัญคือ “ยก” ซึ่งเป็นการสร้างลวดลายบนผืนผ้าด้วยการจัดระบบเส้นยืนและเส้นพุ่งให้เกิดลวดลายที่นูนเด่นขึ้นจากพื้นผ้า เทคนิคนี้พบได้ในผ้าหลายประเภท ทั้งในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมถึงผ้ายกมุกและผ้ายกดอก ซึ่งมีลวดลายและเอกลักษณ์แตกต่างกันไปตามภูมิปัญญาของแต่ละท้องถิ่น

เมื่อผ้าจากแต่ละท้องถิ่นถูกนำมาใช้เป็นส่วนหนึ่งของเครื่องแต่งกาย ความโดดเด่นจึงไม่ได้อยู่เพียงสีสันหรือลวดลายเท่านั้น หากยังสะท้อนถึงวิธีคิดและทักษะของช่าง ตั้งแต่การเลือกใช้เทคนิคให้เหมาะสมกับชนิดของผ้า การกำหนดตำแหน่งของลวดลาย ไปจนถึงการพิจารณาความเหมาะสมของผืนผ้ากับส่วนต่าง ๆ ของเครื่องแต่งกาย

ความหลากหลายเหล่านี้ทำให้ผ้าไทยเป็นมากกว่าวัสดุสำหรับตัดเย็บเสื้อผ้า แต่ยังเป็นมรดกทางภูมิปัญญาที่อยู่เบื้องหลังอัตลักษณ์ของชุดไทย และตราบใดที่ยังมีผู้สืบทอดการทอผ้า มีผู้เลือกใช้ผ้าไทย และมีการถ่ายทอดองค์ความรู้จากรุ่นสู่รุ่น ผ้าไทยก็จะยังคงมีบทบาทในวิถีชีวิตของผู้คนต่อไป ไม่ใช่เป็นเพียงสิ่งที่เก็บรักษาไว้เพื่อรำลึกถึงอดีตเท่านั้น

#สืบสานรักษาต่อยอด #Chudthai #UNESCO

พระมหากรุณาธิคุณขจัดโรคโปลิโอให้หมดไปจากประเทศไทย

Sat, 24 Oct 2026 12:42:00 +0700

พระมหากรุณาธิคุณขจัดโรคโปลิโอให้หมดไปจากประเทศไทย

ย้อนกลับไปในอดีต “โปลิโอ” คือโรคร้ายที่สร้างความสูญเสียและทิ้งความพิการไว้ให้เด็กจำนวนมาก ประเทศไทยได้ตั้งเป้าหมายกวาดล้างโรคนี้ให้หมดไป โดยในปี พ.ศ. ๒๕๓๗ ได้เริ่มโครงการรณรงค์ให้วัคซีนโปลิโอแก่เด็กทั่วประเทศเป็นครั้งแรก

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงให้ความสนพระทัยและทรงตระหนักถึงความสำคัญของการป้องกันโรคโปลิโอ ด้วยความห่วงใยในเยาวชนของชาติ จึงพระราชทานวัคซีนโปลิโอแก่กระทรวงสาธารณสุข เมื่อวันที่ ๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๗ เพื่อนำไปหยอดให้แก่เด็กกลุ่มเป้าหมาย นับเป็นก้าวสำคัญในประวัติศาสตร์สาธารณสุขไทย นอกจากนี้ ยังได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเป็นองค์ประธานในพิธีหยอดวัคซีนโปลิโอเป็นปฐมฤกษ์ เมื่อวันที่ ๔ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๗

น้ำพระราชหฤทัยในครั้งนั้นเป็นพลังขับเคลื่อนอันยิ่งใหญ่ ส่งผลให้ประเทศไทยพบผู้ป่วยโปลิโอรายสุดท้ายในปี พ.ศ. ๒๕๔๐ และเป็นประเทศแรกในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่กวาดล้างโรคโปลิโอได้สำเร็จ

แต่ถึงแม้ว่าประเทศไทยจะปลอดผู้ป่วยมาหลายสิบปี ก็ยังคงมีความเสี่ยงจากเชื้อโปลิโอที่อาจเข้ามาจากต่างประเทศ การรักษาสุขอนามัยและผลักดันให้เด็กไทยทุกคนได้รับวัคซีนตามตารางสูตร ๒ IPV (ชนิดฉีด) ร่วมกับ ๓ OPV (ชนิดหยอด) จึงยังเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันและป้องกันไม่ให้โรคร้ายหวนกลับมาระบาดได้อีกครั้ง

การมุ่งมั่นให้วัคซีนอย่างต่อเนื่อง จึงเป็นการสืบสานพระราชปณิธานของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ ที่ทรงปรารถนาให้เยาวชนไทยปลอดภัย มีอนาคต และมีร่างกายที่สมบูรณ์ อันจะนำมาซึ่งความร่มเย็นเป็นสุขของราษฎรอย่างแท้จริง

ที่มา: ปกิณกคดี ๑๐๐ ปี การสาธารณสุขไทย

สารคดีเฉลิมพระเกียรติแม่ของแผ่นดิน ตอนที่ 10 เซรามิก

Mon, 24 Nov 2025 10:15:00 +0700

สารคดีเฉลิมพระเกียรติแม่ของแผ่นดิน ตอนที่ 08 โรงฝึกศิลปาชีพ สถาบันสิริกิติ์

Tue, 18 Nov 2025 10:15:00 +0700

เสียงจากหัวใจชาวจันทบุรี ที่เดินทางร่วมถวายสักการะพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

Tue, 18 Nov 2025 09:33:00 +0700

ท่ามกลางสายฝนที่โปรยลงมา…นักศึกษาจันทบุรีกลุ่มหนึ่ง ยังคงแต้มสีแห่งศรัทธา

Mon, 10 Nov 2025 14:05:00 +0700

#จันทบุรี ท่ามกลางสายฝนที่โปรยลงมา…นักศึกษาจันทบุรีกลุ่มหนึ่ง ยังคงแต้มสีแห่งศรัทธา

ทุกลายเส้นบนกำแพงเก่า คือสัญลักษณ์ของ “ความจงรักภักดี” แด่สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ผู้ทรงเป็นแรงบันดาลใจให้คนไทยทุกคนทำความดีเพื่อแผ่นดิน

#น้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณ #มหาวิทยาลัยราชภัฎรําไพพรรณี #วาดด้วยหัวใจ #สปชสจันทบุรี #ข่าวจันทบุรี